دانلود پايان نامه بررسی حمایت مدیران ارشد بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

  شناسايي موانع اجراي سيستم حسابداري منابع انساني در شرکتهاي ايراني

قسمتی از متن پایان نامه :

  • اافشای اطلاعات در صورت‌های مالی

همچنین بخشی از منابع انسانی به عنوان دارایی نامشهود تحت عنوان سایر دارایی‌ها یا مهارت‌ها تعریف می‌شوند. دارایی‌هایی شامل حقوق مالکیت معنوی ثبت اختراعات، علائم تجاری، کپی رایت و طرح‌های ثبت نام شده و همچنین به عنوان قرارداد، اسرار تجاری و پایگاه داده‌ها. منابع نامشهود که به عنوان مهارت‌ها یا صلاحیت‌ها هستند نیز عبارتند از تخصص کارکنان، تأمین کنندگان، توزیع کنندگان، فرهنگ سازمان، توانایی پذیرش تغییرات، اولویت دادن به مشتریان و … علاوه بر این در طبقه بندی دارایی‌ها و مهارت‌ها منابع نامشهود ممکن است تحت عنوان افراد وابسته و مستقل  طبقه بندی شوند. (Hall , 1992).

لاوندال و هانس به منظور مدیریت استراتژیک شرکت‌های خدمات حرفه‌ای تعاریف متعددی از دارایی‌های نامشهود ارائه دادند. از آنجا که هیچ اجماعی در تعریف از منابع وجود ندارد، آی تامی پیشنهاد داد منابع شامل الف) منابع فیزیکی، انسانی و پولی که برای عملیات کسب و کار مورد نیاز می‌باشند و منابع مبتنی بر اطلاعات مانند مهارت‌های مدیریتی، فن آوری، اطلاعات مصرف کنندگان، نام تجاری، شهرت و فرهنگ سازمانی .پس از شرح و بسط بیشتر در مورد مفاهیم منابع نامشهود، دارایی‌های نامشهود، توانمندی‌ها و شایستگی‌ها،  لاوندال و هانس منابع نامشهود را به منابع مهارتی و منابع ارتباطی (شهرت، مشتری مداری و …) طبقه بندی نمودند که به عنوان اساس عملکرد سازمان شناخته می‌شوند. صلاحیت به معنی توانایی انجام یک کار تعریف شده است و در هردو سطح فردی و سازمانی وجود دارد. در سطح فردی شامل دانش، مهارت‌ها و استعدادهاست و در سطح سازمانی شامل پایگاه داده‌های تخصصی مشتریان، رویه‌ها، روش‌ها، دستورالعمل‌ها و فرهنگ سازمانی است. (Johanson, et al, 1998).

در واقع حسابداری منابع انسانی سه نقش اساسی دارد :

– معرفی سازمان‌ها با اطلاعات عینی در مورد هزینه‌ها و ارزش منابع انسانی.

– معرفی چارچوبی برای کمک به تصمیم گیری در حوزه منابع انسانی.

– ایجاد انگیزه در تصمیم گیرندگان برای اتخاذ یک چشم انداز منابع انسانی. (Verma, Dewe, 2006, p.9)

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق:

شناخت  تأثیر آگاهي و شناخت كافي از سيستم  حسابداري منابع انساني بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت  تأثیر  فقدان نیروی انسانی متخصص بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی ..

شناخت  تأثیر حمایت دولت بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت تأثیر وجود نرم افزارهای مناسب بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت تأثیر توجه به ارزش اقتصادی دارایی انسانی، بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت تأثیر حمایت مدیران ارشد بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

شناسايي موانع اجراي سيستم حسابداري منابع انساني در شرکتهاي ايراني

حمایت مدیران ارشد بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی-دانلود پايان نامه ارشد

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

  شناسايي موانع اجراي سيستم حسابداري منابع انساني در شرکتهاي ايراني

قسمتی از متن پایان نامه :

1 تاریخچه حسابداری منابع انسانی:

از آنجا که « نیاز [1]» مادر تمام ابداعات و اختراعات و نو آوری ها درطول تاریخ بوده است، پیدایش حسابداری منابع انسانی (HRA) نیز مولود نیازهای زمانه خویش بویژه رشد و گسترش مرزهای دانش بشری و همچنین افزایش نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری بود. از آغاز دهه 1960 میلادی با گسترش مکتب «مدیریت انسانی[2]»، تحقیقات پیرامون حسابداری منابع انسانی نیز آغاز گشت. البته همزمانی رویش این دو شاخه و زیر شاخه از علوم انسانی بی تناسب نیز نبود. شاید بتوان اینگونه گفت که شالوده شکل گیری مکتب مدیریت انسانی توجه خاص و ویژه ایی بود که به عامل « انسان» در سازمان ها، در حال شکل گیری بود. مدیران سازمان ها هر روز بیشتر و بیشتر متوجه این نکته می شدند که عامل انسان یکی از باارزشترین منابع در سازمان متبوعشان می باشد و چنین عامل باارزشی احتیاج به رفتاری شایسته و درخور نیز دارد. عاملی که تا آن روز کمتر به آن بها داده می شد.

در نیمه اول قرن پیش هرگاه صاحبان سرمایه و مدیران سازمانها می خواستند به میزان ثروت خود و سازمانشان اشاره کنند فقط و فقط دارایی­های مشهودی همچون اموال منقول و غیر منقول خود و سازمانشان را ردیف می کردند. اما شرایط به گونه ایی رغم خورد که در سال 1982 میلادی سازمانهای بزرگ دنیا مالک 62 درصد دارایی­های مشهود و 28 درصد دارایی نامشهود بودند و در سال 2000 میلادی این نسبت باز هم تغییر کرد و جای خود را به 15 درصد داراییهای مشهود و 85 درصد داراییهای نامشهود داد، و نکته قابل توجه در اینجاست که منابع انسانی مهمترین عامل در داراییهای نامشهود می باشد. (دوانی ،1374 : 4 )

فلامهولتس1 در کتاب «حسابداری منابع انسانی2» پنج مرحله را در توسعه حسابداري منابع انساني ذكر مي‌كند:

مرحله اول طي سالهاي 1966-1960 عبارت بود از مفهوم حسابداري منابع انساني كه استنتاجي از نظريه اقتصادي «سرمايه انساني» و بعد از آن متاثر از مكتب «منابع

[1]-Need

[2]-Human Management

1 -Flameholts

2-Human Resource Accounting

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق:

شناخت  تأثیر آگاهي و شناخت كافي از سيستم  حسابداري منابع انساني بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت  تأثیر  فقدان نیروی انسانی متخصص بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی ..

شناخت  تأثیر حمایت دولت بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت تأثیر وجود نرم افزارهای مناسب بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت تأثیر توجه به ارزش اقتصادی دارایی انسانی، بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی .

شناخت تأثیر حمایت مدیران ارشد بر استقرار سیستم حسابداری منابع انسانی.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

شناسايي موانع اجراي سيستم حسابداري منابع انساني در شرکتهاي ايراني

پايان نامه ارشد:سرمایه مشتری (رابطه ای) و بازارگرایی شرکت های بیمه خصوصی

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسي نقش سرمايه فکري بر بازارگرايي شرکت هاي بيمه خصوصي

قسمتی از متن پایان نامه :

ادبیات مرتبط با سرمایه فکری

16-2- معرفی سرمایه فکری

مفهوم سرمایه فکری همیشه مبهم بوده وتعریف مختلفی برای تفسیر این مفهوم مورد استفاده قرارگرفته است .بسیاری تمایل دارند ازاصطلاحاتی مانند دارایی ها،منابع یامحرک های عملکرد به جای کلمه سرمایه استفاده کنند و آنها واژه فکری را با کلماتی مانند نامشهود ، برمبنای دانش یاغیر مالی جایگزین می‌کنند. بعضی از حرفه ها (حسابداری مالی و حرفه های قانونی) نیز تعاریف کاملا متفاوتی مانند دارایی های ثابت غیر مالی1 که موجودیت عینی وفیزیکی ندارند، ارائه کرده اند، (Marr, 2008). استوارت اعتقاد دارد، سرمایه فکری مجموعه ای از دانش ،اطلاعات ، دارایی های فکری ، تجربه ، رقابت و یادگیری سازمانی است که می تواند برای ایجاد ثروت بکارگرفته شود. در واقع سرمایه فکری تمتمی کارکنان ،دانش سازمانی وتواناییهای آن رابرای ایجاد ارزش افزوده در برمی گیرد وباعث منافع رقابتی مستمر می شود (قلیچ لی ومشبکی ،1385). بنتیس سرمایه فکری را به عنوان مجموعه ای از دارایی های نامشهود (منابع ،توانایی ها،رقابت) تعریف می کند که ازعملکرد سازمانی و ایجاد ارزش بدست می آیند، (Bontis , 1998). ادوینسون ومالون ،سرمایه فکری رااطلاعات ودانش بکاربرده شده برای کارکردن ،جهت ایجاد ارزش تعریف می کنند، (vasile , 2008). بنتیس و هالند ، درمقاله خود درسال 2002، سرمایه فکری رااین طور تعریف می کنند:سرمایه فکری ذخیره ای ازدانش راکه درنقطه هایی اززمان دریک سازمان وجود دارد،نشان می دهد. دراین تعریف ارتباط بین سرمایه فکری ویادگیری سازمانی مورد توجه قرارگرفته است. روس معتقد است سرمایه فکری دارایی است که توانایی سازمان رابرای ایجاد ثروت اندازه گیری می کند. این دارایی ماهیتی عینی وفیزیکی ندارد ویک دارایی نامشهود است که ازطریق به کارگیری داراییها ی مرتبط بامنابع انسانی ،عملکرد سازمانی وروابط خارج ازسازمان به دست آمده است .همه این ویژگی ها باعث ایجاد ارزش دردرون سازمان می شود واین ارزش به دست آمده به دلیل اینکه یک پدیده کاملا داخلی است ،قابلیت خرید وفروش ندارد، (rose and ( barrons , 2005 دریک نگاه می توان تعریف ارائه شده ازسرمایه فکری رادرجدول شماره 3-2 نشان داد.

جدول شماره 1 -2  تعاریف ارائه شده از سرمایه فکری

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق:

هدف اصلی:  شناسایی رابطه بین سرمایه فکری وبازارگرایی شرکت های بیمه خصوصی

اهداف فرعی :

  • شناسایی رابطه بین سرمایه انسانی و بازارگرایی شرکت های بیمه خصوصی
  • شناسایی رابطه بین سرمایه مشتری (رابطه ای) و بازارگرایی شرکت های بیمه خصوصی
  • شناسایی رابطه بین سرمایه ساختاری وبازارگرایی شرکت های بیمه خصوصی

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

بررسي نقش سرمايه فکري بر بازارگرايي شرکت هاي بيمه خصوصي

دانلود پايان نامه ارشد مديريت:سنجش فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی تأثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید

قسمتی از متن پایان نامه :

مقدمه

از اواخر قرن گذشته میلادي تا زمان حال، بحث مدیریت داراییهاي نامشهود سازمان به عنوان بخشی از منابع حیاتی سازمان بسیار مورد توجه واقع شده است. از بین این داراییها، دانش بیشترین توجه را به خود معطوف ساخته و به عنوان مهمترین دارایی نامشهود سازمان مورد تأکید قرار گرفته است.

اکنون بحث مدیریت دانش به یکی از موضوعات اصلی در تحقیقات مدیریت در سراسر دنیا تبدیل شده است (شفیعی نیکابادی، 1391). دانش تركيبي از تجربيات، ارزشها، اطلاعات و نگرشهاست. دانش از اطلاعات و اطلاعات از داده ها سرچشمه مي گيرد. بيشتر دانشها به صورت ضمني دراختيار افراد هستند. از طرفي دانش را به عنوان يك مزيت رقابتي در جوامع فراسرمايه باوري پذيرفته شده است براي اين منظور مديريت دانش به سازمانها كمك مي كند تا فرايند دانش مؤثري داشته باشند. سازمانها براي انتخاب بازار بايد از دانش موجود و ايجاد دانش جديد بهره جويند و مديريت دانش در اين امر كمك شاياني به سازمانها مي كند. تجزيه و تحليل مديريت دانش موجب شده تا موقعيت كنوني سازمان را دريابيم و بدانيم توسعه در كداميك از نواحي سازماني بايد انجام گيرد. اين امر باعث شده تا درمورد فرايند انتقال دانش و راههاي انتقال آن در سازمان اطلاعاتي را كسب كرده و در جهت ارتقا، آسان سازي و بهينه كردن آن پيش برويم.

امروزه دانش و اطلاعات در حال تغییر ماهیت اقتصاد و الگو‌های توسعه اقتصادی محلی هستند. شرکتها نیز در حال تغییر نوع کار و شناسایی متغیرهای مؤثر بر تصمیمات خود هستند. استراتژی‌های توسعه محصولات جدید نیز باید بتوانند با این تغییرات مطابقت کنند (پرتر، 2000). به علاوه، ما به دنبال درکی بهتر از چگونگی تأثیر اطلاعات و فرآیندهای مدیریت دانش روی توسعه­ی محصول جدید و روشهای موفقیت آن به طور خاص هستیم.

اقتصاد امروز جهان بر پایه اطلاعات و دانش بنیان نهاده شده است. پیشرفتهای فناوری اطلاعات مانند تکنولوژی کامپیوتر و ارتباطات راه دور به وقوع انقلابی در عرصه تولید انجامیده که نوع فعالیت ها و روند صنعت را به گونه­ای دستخوش تغییر کرده است که تا پیش از این قابل تصور نبود. بخشهای تولیدی و خدماتی، هر دو از انقلاب تکنولوژیک سود می‌برند. اهمیت اطلاعات به عنوان یکی از فرایندهای تولید، برای درک بهتر نیازهای مشتریان و نیز برای بهبود مستمر تولید و فرایندهای آن و کسب مزیت رقابتی، یکی از جنبه های این تأثیر است. در این دوره، قابلیت بهره وری تنها به سرمایه و تجهیزات وابسته نیست؛ بلکه هرچه بیشتر به مهارت، دانش و تخصص کارکنان بستگی دارد. سازمانها نیز با درک اهمیت دانش، در حال ساختاربندی مجدد خود برای استفاده از این فرصت­اند. توانمندسازی کارکنان، تبدیل ساختار عمودی به ساختار افقی، تمرکززدایی و تأکید بر نوآوری و بهبود مستمر در دستور کار اکثر سازمانهای بزرگ قرار گرفته است .

استراتژی‌های توسعه محصول جدید باید با این دیدگاه جدید مطابقت داشته باشند. استراتژی‌ها باید برای فراهم کردن نیازهای اطلاعاتی سازمانها توسعه یابند و برای خلق داراییهای دانش مدار سازمان ایجاد شوند. فعالیتهای توسعه باید از فناوری اطلاعات و ابزارهای خلق دانش بهره گیرند. اغلب ابزارهای مدیریت دانش و تکنیک‌های آن می­توانند به توسعه محصول جدید در سازمانها کمک کنند تا بهتر با منابع داخلی و خارجی دانش و اطلاعات ارتباط برقرار کنند.

در عصر حاضر، شتاب تغييرات در علوم و فناوري هاي سطح بالا به قدري فزوني يافته است که بسياري از متفکرين بر اين باورند که شتاب در نوآوري محصولات توليد شده با تکنولوژي سطح بالا و ايجاد دانش و توسعه آن از سرعت يادگيري بشر فراتر رفته است (دياکولاکيس و همکاران، 2004). پس، سازمانهاي متولي حتي اگر تمام راهبردها، زمان و سرمايه هاي انساني در اختيار خود را صرف يادگيري نمايند، باز هم ممکن است از عهده رويارويي مناسب با اين شتاب بر نيايند. دانش در طولاني مدت به عنوان منبع کليدي براي سازمانها در نظر گرفته شده است و مديريت مؤثر آن هم، براي موفقيت امري ضروري است (نوو و چان، 2007).

مطالب اين فصل شامل دو بخش اصلي مي باشد. بخش اول پيرامون موضوع فرآیندهای مديريت دانش بوده و شامل مطالبي در رابطه با تعريف مديرت دانش، فرآیندهای مديريت دانش و… مي باشد. بخش دوم نيز پيرامون موضوع عملکرد توسعه محصول جديد بوده و شامل مطالبي در رابطه با تعاريف توسعه محصول جديد، عملکرد توسعه محصول جديد و… خواهد بود.

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف ها و پرسش های پژوهش

هدف اصلي هر پژوهش، يافتن پاسخهاي مناسب براي پرسشهايي است که در ذهن محقق وجود دارند. قبل از انجام پژوهش، پرسش هاي زير براي محقق مطرح شده اند:

1- مهمترین فرآیندهای مدیریت دانش در زنجیره تأمین شرکت عقاب افشان کدامند؟

2- مهمترین مؤلفه های عملکرد توسعه محصول جديد در زنجیره تأمین شرکت عقاب افشان کدامند؟

3- آیا فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید اثر معناداری دارند؟

همچنین این موضوع مربوط به اهداف کاربردی برای شرکت عقاب افشان (اسکانیا) تولید کننده
اتوبوس­های عقاب  می­باشد همچنین کلیه شرکت های خودروساز می­توانند از نتایج این تحقیق بهره لازم را ببرند. دانشگاهها ممکن است به نتایج ارزشمندی برای توسعه سمینارها و برنامه­های آموزشی در مورد فرآیندهای مدیریت دانش و عملکرد توسعه محصول جدید دست یابند و همچنین زمینه لازم برای تحقیقات دانشجویان را فراهم می­کند.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

بررسی تأثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید

تاثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید-پايان نامه ارشد مديريت

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 بررسی تأثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید

قسمتی از متن پایان نامه :

: مقدمه

از اواخر قرن گذشته میلادی تا زمان حال، بحث مدیریت دارایی ­های نامشهود سازمان به عنوان بخشی از منابع حیاتی سازمان بسیار مورد توجه واقع شده است از بین این داراییها، دانش بیشترین توجه را به خود معطوف ساخته و به عنوان مهمترین دارایی نامشهود سازمان مورد تأکید قرار گرفته است. اکنون بحث مدیریت دانش به یکی از موضوعات اصلی در تحقیقات مدیریت در سراسر دنیا تبدیل شده است و آن را به عنوان ابزاري کلیدي براي مدیریت کردن اطلاعات و ابزاري استراتژیک براي مدیریت و راهی مؤثر براي کسب مزیت رقابتی پایدار می دانند(شفیعی نیکابادی، 1391). از جمله تحولات چشمگير در قلمرو علوم مديريت، بروز و ظهور پديده هايي همچون مديريت دانش و توسعه محصول جديد مي باشد. براي موفقيت سازمان، دانش به عنوان يک سرمايه، بايد بين انسانها قابل مبادله بوده وتوانايي رشد داشته باشد. دانش نحوه حل مشکلات، مي تواند کسب شود و بدين ترتيب مديريت دانش قادر خواهد بود يادگيري سازماني را که منجر به خلق دانش ديگري مي شود، توسعه دهد. سازمانهاي آگاه مي دانند که دانش، سرمايه­اي فکري است و تنها سرمايه اي است که با گذشت زمان تغيير مي­کند و اگر به طور مؤثري مهار شود، مي­تواند خلاقيت و وضعيت رقابتي سازمان را حفظ نمايد. استفاده از کل منابع فکري سازمان، مي­تواند مزاياي مالي قابل توجهي را در پي داشته باشد .

در عصر حاضر، شتاب تغییرات در علوم و فناوري­هاي پیشرفته، به قدري فزونی یافته است که شتاب در نوآوريِ محصولات تولید شده با تکنولوژي و ایجاد دانش و توسعه آن، از سرعت یادگیري بشر فراتر رفته است (نوو و چان، 2007). همچنین شرکتهاي موفق امروزي شرکتهایی هستند که به طور پیوسته براي حل مسائل جدید و ناآشنا، دانش جدید را کشف و یا خلق کرده و این دانش را به صورتی هدفمند و نظام یافته و متناسب با اهداف تخصصیِ راهبردي در تمامی لایه­ها و بخش­هاي مختلف سازمان توسعه داده و به دنبال تبدیل آن به فناوري و محصولات جدید باشند (نوناکا و تاکوچي، 1995).

دانش در طولاني مدت به عنوان منبع کليدي براي سازمانها در نظر گرفته شده است و مديريت مؤثر آن هم، براي موفقيت امري ضروري است (نوو و چان، 2007). نوناکا و تاکوچي (1995)، شرکت هاي موفق را شرکت هايي مي دانند که به طور پيوسته براي حل مسائل جديد و ناآشنا، دانش جديد را کشف و يا خلق کرده و اين دانش را به صورتي هدفمند و نظام يافته و متناسب با اهداف تخصصي راهبردي در تمامي لايه­ها و بخش هاي مختلف سازمان توسعه داده و بدنبال تبديل به فناوري و محصولات جديد باشند. (شفیعی نیکابادی، 2007).

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف ها و پرسش های پژوهش

هدف اصلي هر پژوهش، يافتن پاسخهاي مناسب براي پرسشهايي است که در ذهن محقق وجود دارند. قبل از انجام پژوهش، پرسش هاي زير براي محقق مطرح شده اند:

1- مهمترین فرآیندهای مدیریت دانش در زنجیره تأمین شرکت عقاب افشان کدامند؟

2- مهمترین مؤلفه های عملکرد توسعه محصول جديد در زنجیره تأمین شرکت عقاب افشان کدامند؟

3- آیا فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید اثر معناداری دارند؟

همچنین این موضوع مربوط به اهداف کاربردی برای شرکت عقاب افشان (اسکانیا) تولید کننده
اتوبوس­های عقاب  می­باشد همچنین کلیه شرکت های خودروساز می­توانند از نتایج این تحقیق بهره لازم را ببرند. دانشگاهها ممکن است به نتایج ارزشمندی برای توسعه سمینارها و برنامه­های آموزشی در مورد فرآیندهای مدیریت دانش و عملکرد توسعه محصول جدید دست یابند و همچنین زمینه لازم برای تحقیقات دانشجویان را فراهم می­کند.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

بررسی تأثیر فرآیندهای مدیریت دانش بر عملکرد توسعه محصول جدید

تاثیرمدیریت سرمایه فکری بررفتارشهروندی سازمانی-پايان نامه ارشد

 سایت دانلود پایان نامه های رشته مدیریت

عنوان کامل پایان نامه :

تاثیرمدیریت سرمایه فکری و رفتارشهروندی سازمانی برحفظ و نگهداری کارکنان در شرکت بیمه ایران

قسمتی از متن پایان نامه :

ادبیات تحقیق

1-1-2 مدیریت سرمایه فکری

 

مقدمه:

در دو دهه گذشته به سمت اقتصادی حرکت کرده ایم که سرمایه گذاری در منابع انسانی ، فناوری اطلاعات ، تحقیق ، توسعه و تبلیغات به منظور حفظ برتری رقابتی و تضمین زیست پایی سازمان ها ضروری به نظر می رسد( Remirez , 2008). با توجه به این امر ، می توان بیان داشت که منبع خلق ارزش اقتصادی ، ایجاد و مدیریت دارایی های نامشهودی است که از آن به عنوان سرمایه فکری یاد می شود( همان). به عبارت دیگر ، با توجه به این که قابلیت های سازمانی مبتنی بر سرمایه فکری است ( sudarsanam , 2008) .  مالکیت سرمایه فکری ، سازمانها را به توانایی های خاصی مجهز می سازد ( بارتون لئونارد، 1992 ؛ همل و پراهالد ، 1990(. مدیریت این سرمایه استراتژیک به منظور رقابت پذیری سازمان ها به امری حیاتی مبدل شده است( Marr et al , 2003).

1-1-1-2- تعریف مدیریت سرمایه فکری

سرمایه فکری فراهم کننده یک پایگاه و یک منبع جدید است که از طریق آن سازمان می تواند به رقابت بپردازد.سرمایه فکری اصطلاحی برای ترکیب دارایی نامشهود بازار ، دارایی انسانی و دارایی ساختاری است، که سازمان را برای انجام فعالیت هایش توانمند می سازد.به عبارت دیگر سرمایه فکری عبارت است از : جمع دانش اعضای سازمان و کاربرد دانش آنها( Ghlichli& Moshabaki , 2006) . جان گالبریث – اقتصاددان- اولین بار در سال 1969 از اصطلاح سرمایه فکری استفاده کرد.اما کاربرد جدید آن به اوایل دهه 1990 بر می گردد.به همین دلیل ، تاکنون تعریفی که مورد پذیرش همگان باشد ، ارائه نشده است(Jorgensen , 2007). و هر یک از صاحبنظران این حوزه ، با هدف ها و سوگیری های متفاوت ، تعاریف گوناگونی ارائه کرده اند که در جدول 1 به مهمترین آنها اشاره شده است .

جدول 1 . کاربرد اصطلاحات و تعاریف متفاوت سرمایه فکری توسط صاحب نظران

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف های تحقیق یا نتایج مورد انتظار:

هدف های اصلی:

تعیین تاثیر مدیریت­سرمایه­فکری ­و­رفتارشهروندی سازمانی  برحفظ و نگهداری کارکنان  در صنعت بیمه

هدف های فرعی:

  1. تعیین تاثیر سرمایه فکری بر حفظ و نگهداری کارکنان
  2. تعیین تاثیر رفتار شهروندی سازمانی بر حفظ و نگهداری کارکنان
  3. تعیین تاثیرمدیریت سرمایه فکری بررفتارشهروندی سازمانی

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

 تاثیرمدیریت سرمایه فکری و رفتارشهروندی سازمانی برحفظ و نگهداری کارکنان در شرکت بیمه ایران

بررسی اجزای سرمایه فکری و ارزش بازار در شرکت‌های حاکمیت شرکتی-دانلود پايان نامه

سایت دانلود پایان نامه های رشته مدیریت

عنوان کامل پایان نامه :

  بررسی اثر حاکمیت شرکتی بر رابطه بین سرمایه‌ فکری و ارزش بازار شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار

قسمتی از متن پایان نامه :

1-1-1    مروری بر چشم‌انداز تاریخی سرمایه فکری

تلاش‌های صورت گرفته که به‌نوعی با حوزه‌ی شناسایی دارایی‌های نامشهود سازمان طبقه‌بندی و سنجش آن‌ها مرتبط است را می‌توان به سه دسته‌ی تاریخی عمده تقسیم‌بندی نمود:

دسته اول

نظریه‌پردازان و پژوهش‌گرانی که این دارایی‌ها را از خلال توجه به منابع و سرمایه انسانی سازمان موردمطالعه قرار داده‌اند.

دسته دوم

نظریه‌پردازان و پژوهش گران، به مفهوم آفرینی سرمایه فکری و بررسی نقش و اهمیت مالکیت فکری در سازمان تمرکز نموده‌اند. نخستین توجهات به مفهوم سرمایه فکری به سال 1962 میلادی و مطالعات فرتیز مچلاپ[1] بازمی‌گردد؛ اما به لحاظ تاریخی ابداع عبارت سرمایه فکری به سال 1969 میلادی و به اقتصاددانی بانام جان کِنِت گالبرایس[2] نسبت داده می‌شود. بااین‌وجود تنها از دهه هشتاد میلادی بود که بر گستردگی توجهات علمی به سرمایه فکری افزوده شد.

دسته سوم

نظریه‌پردازان و پژوهش گران به لحاظ تاریخی بیشتر ازنقطه‌نظر حسابداری و به‌خصوص حسابداری مالی به مبحث دارایی‌های نامشهود سازمان پرداخته‌اند. این تحقیقات بیشتر معطوف به بررسی تأثیرات اقتصادی برندها و امتیازات انحصاری سازمان‌ها در تولید ارزش و به‌تبع آن محاسبه ارزش آن در ترازنامه‌های مالی بوده است.

بااینکه می‌توان سه گرایش فوق را در سیر تطور تاریخی مفهوم دارایی نامشهود در سازمان مورد شناسایی قرارداد، اما بایستی گفت که از دهه هشتاد میلادی، این سه گرایش تا حدودی از همه گرایی برخوردار گشته‌اند.

مفهوم سرمایه فکری برای اولین بار در سال 1980 مطرح شد که به‌عنوان یک مفهوم کلی و عمومی ارزش نامشهود دارایی‌ها بیان‌شده است. در دهه‌ی 1980 اولین تلاش‌ها برای اندازه‌گیری سرمایه‌ی فکری شروع شد. .[61]

آگانسی و سیرچ[3] سیر تکاملی سرمایه فکری را این‌طور بیان می‌کند که در فاصله سال‌های 1990 تا 1995 سرمایه فکری به‌عنوان عنصری مهم و باارزش در مدیریت منابع انسانی مطرح شد و تلاش‌هایی برای اندازه‌گیری سیستماتیک جریان‌های سرمایه فکری رخ داد. در همین سال‌ها بود که توسط ادونیسون و مالونه کارهای بسیار مهمی درباره فرآیند و چگونگی سرمایه فکری انجام شد. در سال 1996 بانت[4] و همکارانش به آزمون روابط میان مدیریت منابع انسانی و استراتژی تولید و عملکرد شرکت پرداختند.

میلر[5] و همکارانش در سال 1999 مطرح کردند که سرمایه فکری به‌عنوان دارایی‌های معنوی است که رابطه مستقیم با عملکرد سازمان و کارکنان دارد. همچنین آن‌ها ادراکات مدیر از فایده و کاربرد بالقوه دارایی‌های معنوی را آزمون کردند و نتیجه این تحقیق آن بود که مدیران بدون توجه به صنعت تأکید زیادی بر سرمایه فکری دارند. .[79]

ون بورن[6] با آزمون ارتباط میان شاخص‌های سرمایه فکری و عملکرد شرکت‌ها فرضیه میلر و همکارانش را اثبات کرد. .[77]

برنان[7] در سال 2000 اهمیت و ارزش منابع نامحسوس را معین ساخت و نقش آن‌ها را درزمینهٔ عملکرد شرکت‌ها آزمود. .[62]

چن[8] هم در سال 2004 همبستگی میان سرمایه ذهنی و عملکرد شرکت‌ها را در صنعت بانکداری آزمون کرده و نتیجه‌ای را بیان می‌کند که سرمایه ذهنی یک شاخص قوی از عملکرد شرکت می‌باشد. .[34]

بونتیس[9] و همکارانش در سال 2000 با نگاهی نو سرمایه فکری را تحت عنوان سه مؤلفه انسانی، ساختاری و مشتری محور مطرح کردند. آن‌ها به بررسی متقابل میان این مؤلفه‌ها پرداختند و از مهم‌ترین نتایجی که از بررسی آن‌ها مشتق شد، این است که سرمایه انسانی و مشتری محور، عوامل برجسته درروش تداوم کسب‌وکار و سرمایه ساختاری، تأثیر مثبتی بر عملکرد کسب‌وکار دارد. .[80]

مهم‌ترین رویدادها و وقایع حساس سرمایه فکری در جدول زیر ارائه‌شده است:

 جدول ‏2‑1: جدول زمانی مهم‌ترین رویدادها و وقایع حساس سرمایه‌ی فکری.

[1] Fritz Machlup

[2] John Kenneth Galbraith

[3] Agancy & Sirch

[4] Bant

[5] Miller

[6] Van Buren

[7] Brennan

[8] Chen

[9] Bontis

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

1-1       اهداف پژوهش

در تحقیقات این حوزه به بررسی تأثیر حاکمیت شرکتی بر رابطه بین و سرمایه‌ی فکری و ارزش بازار شرکت‌ها به‌صورت تکی بررسی شد اما این سه در کنار یکدیگر موردبررسی نبوده‌اند. این پژوهش به دنبال یافتن رابطه‌ی این سه در بازار مالی ایران است و به دنبال یافتن پاسخ این سؤال است که آیا حاکمیت شرکتی می‌تواند بر رابطه و قوت رابطه‌ سرمایه فکری و عملکرد شرکت یا همان ارزش بازار تأثیر گذارد یا خیر.

 دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه

(فقط حاوی ده صفحه ازصفحات پایان نامه با فرمت ورد):

 بررسی اثر حاکمیت شرکتی بر رابطه بین سرمایه‌ فکری و ارزش بازار شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران

اثربخشی مدیریت دانش در دانشکده های -پايان نامه مديريت

 پایان نامه ارشد

عنوان کامل پایان نامه :

 سنجش اثربخشی مدیریت دانش در دانشگاه مازندران

قسمتی از متن پایان نامه :

جهت یاب اسکاندیا

   اسکاندیا یک شرکت سرویس­های مالی سوئدی است که در محاسبه و اندازه­گیری دانش سازمانی مشهور است. این شرکت متد­­های زیادی در زمینه سرمایه فکری بکار برده و نهایتاً متد مخصوص به خود را ابداع کرده است. در این روش هر واحد کاری می­بایستی شاخص­های سرمایه فکری خود را که برای توسعه آینده مهم است، خلق نماید.همچنین از افراد مدیریت کلان به صورت مجزا درباره توسعه مدیریت پرسشگری می­شود و همچنین جلسات جمعی نیز وجود دارد. ترازنامه، مقدار سرمایه فکری را با آنالیز 164 شاخص اندازه­گیری (91 عدد مبتنی بر سرمایه فکری و 73 عدد بر سرمایه سنتی مالی) محاسبه می­نماید. این شاخص­ها بر پنج وادی متمرکز می­شود. این حوزه­ها عبارتند از مالی، مشتری، فرآیند، انسانی و تجدید و توسعه. اندازه­گیری­های انجام شده برای هر وادی از پنج حوزه فوق، به صورت محلی در هر واحد سازمان تعریف می­شود. شاخص­ها و اطلاعات مربوط به عملکرد پیشین شرکت بر اساس حوزه مالی، عملکرد جاری بر اساس انسان، مشتری و فرایند و آینده بر اساس تجدید و توسعه سنجیده می­شود.

بر اساس این مدل سرمایه فکری به دو بخش عمده سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری تقسیم می­شود. سرمایه انسانی یک سرمایه تجمیع شده ناشی از سرمایه­گذاری در آموزش کارکنان، رقابت و مطالعات آینده­نگری و همچنین شامل رقابت کارکنان و امکان­های ارتباطی می­باشد. سرمایه ساختاری شامل ارزشی است که اگر تمامی کارکنان سازمان را ترک کنند، باقی می­ماند (ادونسون،1997). علاوه بر آن جهت یاب اسکاندیا قادر به ارزیابی عوامل پویای پنهان برای سرمایه انسانی، مشتری و ساختاری است که زیر بنای جنبه­های قابل مشاهده و محصولات شرکت است، بنابراین به صورت دقیق‌تری ارزش شرکت را بازتاب می­دهد (رابینسون و همکاران[1]،2005). ولی به دلیل اینکه شاخص­های هر شرکت با شرکت دیگر متفاوت است نمی‌توان از آن برای مقایسه شرکت­ها استفاده نمود. جدول(2-3) برخی از این شاخص­ها را نشان می­دهد. (رانجیت[2]،2004).

2-3-3-3-نظارت بر دارایی­های نامشهود[3]

   مدیریت دانش بخشی جدایی ناپذیر از مفهوم گسترده‌تر سرمایه فکری است. سرمایه فکری به عنوان یک مفهوم چتری، ابعاد مدیریت دانش را در بر می­گیرد (شائمی برزکی،1384). از نظر روس و همکاران[4] در دو جریان فکری می­توان سرمایه فکری را رد یابی کرد: استراتژی و اندازه­گیری. از دید استراتژی تاکید بر مطالعه، ایجاد و استفاده از دانش و برقراری رابطه بین دانش و موفقیت در دانش زایی است. از بعد اندازه­گیری تاکید بر ضرورت توسعه سیستم‌های اطلاعات جدید، اندازه­گیری اطلاعات و داده‌های غیرمالی همراه با داده­های مالی است (روس و همکاران،1998). گاثری نیز در این زمینه سه طبقه­بندی دارایی­های نامشهود: ساختار خارجی، ساختار داخلی و شایستگی افراد و سه دسته شاخص­های ارزیابی: رشد و بازسازی، کارایی و ثبات را شناسایی کرده است (گاثری و پتی[5]، 2000)، (جدول 2-4). سویبی نیز آن را به عنوان نظارت دارایی نامشهود توسعه داد که به عنوان یک چارچوب ارزیابی جدید با یک چشم­انداز دانشی، ارزیابی کامل­تری برای موفقیت سازمانی و ارزش سهامداران ارائه می­دهد (سویبی،1997). اگرچه انتقادهایی به روش­های ارزیابی غیرمالی مانند نظارت دارایی نامشهود وارد شده است از آن جمله اینکه این مدل­ها بر اهداف مدیریت تمرکز دارند و برای مقصود تعیین کمیت دارایی نامشهود کافی نیستند.

[1] . Robinson et al

[2] . Ranjit

1.Intangible Asset monitor

Roos  et al. 2.

[5] . Guthrie & Petty

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

پایان نامه بررسی سرمایه در گردش بر بازده دارایی¬های شرکت¬های تولیدی در بورس

– تعاریف مختلف سرمایه فکری

همزمان با توسعه ارزش بازار سازمان­های دانش محور، در دهه 1990 علاقمندی وسیعی نسبت به مقوله سرمایه فکری پدید آمد. از این­ رو محققین سعی در تعریف و اندازه­گیری مقوله­ای نمودند که تا آن زمان غیر قابل اندازه­گیری بود. تعاریف مختلفی از سرمایه فکری در منابع مختلف ارائه شده است که در ادامه به نمونه­هایی از آن­ها اشاره شده است. آنچه که تمامی نویسندگان در مورد آن اتفاق نظر دارند اینست که سرمایه فکری، ارزش ناملموس یک سازمان را نمایش می­دهد. نگاهی مختصر بر تعاریف سرمایه فکری نشان دهنده اینست که نویسندگان هنوز بر سر یک تعریف خاص توافق ندارند ولی از جهات زیادی شباهت­هایی بین تعاریف مختلف مشاهده می­شود. تمامی این تعاریف براین اصل استوارند که سرمایه فکری، مجموع دارایی­های ناملموس سازمان اعم از دانش (بخشی از سرمایه انسانی)، سرمایه ساختاری، سرمایه ارتباطی، سرمایه سازمانی، سرمایه داخلی و سرمایه خارجی است.

با مقایسه طبقه­بندی­های مختلف سرمایه فکری مشهود است که در تعریف سرمایه ساختاری تفاوت­هایی وجود دارد ولی تقریباً تمامی نویسندگان سرمایه فکری را در سه طبقه اصلی یعنی: سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری (داخلی) و سرمایه مشتری (خارجی) تقسیم­بندی می­کنند. شکل (2-1) درخت سرمایه فکری را بر اساس شمای ارزش مدل اسکاندیا نشان می­دهد (ادوینسون و مالون، 1997). شرح مختصری از هر یک از اجزاء درخت سرمایه فکری در زیر آمده است:

  • سرمایه انسانی: شامل تمامی قابلیت­های فردی، استعدادها، دانش و تجربه کارکنان سازمان و مدیران می­باشد؛ مواردی نظیر شایستگی، قابلیت­ها، ارتباطات و ارزش کارکنان.
  • سرمایه ساختاری: شامل سرمایه­ای است که در سازمان باقی می­ماند وقتی که کارکنان به خانه می­روند و قابلیت­های سازمان مشتمل بر سیستم­های فیزیکی مورد استفاده جهت انتقال و بکارگیری سرمایه فکری را شامل می­شود؛ مواردی نظیر پایگاه­های ذخیره دانش و اطّلاعات.
  • سرمایه مشتری: شامل ارزش ارتباطات با مشتریان می­باشد؛ مواردی نظیر پایگاه مشتری، ارتباطات مشتری و پتانسیل مشتری.
  • سرمایه سازمانی: شامل شایستگی سیستماتیک و جمع بندی شده سازمانی به اضافه سیستم­های بکارگیرنده قدرت نوآوری سازمان می­باشد؛ مواردی نظیر دارایی­های دانش جاسازی شده در فرآیندها و حوزه­های نوآوری.
  • سرمایه نوآوری: شامل آن بخشی از قدرت نوسازی شرکت می­باشد که به صورت دارایی فکری است؛ مواردی نظیر حقوق تجاری محفوظ، رموز کسب و کار و دستورالعمل­های دانش.
  • سرمایه فرآیندی: شامل هر دو نوع فرآیندهای ارزش ­افزا و غیر ارزش ­افزا می­باشد. مواردی نظیر: سیستم­ها، رویه­ها و طرز کارها.
  • دارایی فکری: شامل امتیازات ثبت شده، علامات تجاری، حقوق مالکیت معنوی، طرح­ها و سایر مشخصه­های فنی می­باشد.
  • سایر دارایی­های ناملموس: شامل فرهنگ سازمانی می­باشد.
ارزش بازار
سرمایه مالی
سرمایه فکری
سرمایه انسانی
سرمایه ساختاری
سرمایه مشتری
سرمایه سازمانی
سرمایه فرآیندی
سرمایه نوآوری
سایر دارایی­های ناملموس
دارایی­های فکری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل (2-1) شمای ارزش مدل اسکاندیا (ادوینسون و مالون، 1997)

سایر تعاریف ارائه شده از سرمایه فکری به شرح زیر است:

  • سرمایه فکری فراهم کننده یک پایگاه و یک منبع جدید است که از طریق آن سازمان می­تواند به رقابت بپردازد. سرمایه فکری اصطلاحی برای ترکیب دارایی نامشهود بازار، دارایی انسانی و دارایی ساختاری است، که سازمان را برای انجام فعالیت­هایش توانمند می­سازد. به عبارت دیگر سرمایه فکری عبارت است از: جمع دانش اعضای سازمان و کاربرد دانش آن­ها (قلیچ لی و مشبکی، 2006).
  • سرمایه فکری معنایی بیشتر از هوش دارد و با میزانی از عملیات فکری همراه است. طبق این تعریف، سرمایه فکری تنها، یک دارایی نامشهود ساکن نیست؛ بلکه فرآیندی پویا می­باشد. در واقع سرمایه فکری، ترکیبی از دانش (که غالباً به سرمایه انسانی اشاره دارد) و مهارت برای کاربرد این دانش می­باشد (بونتیس، 1998).
  • سرمایه فکری یک بسته دانشی مفید برای سازمان است” در این تعریف استوارت[1] بر این باور است که در این بسته دانشی مؤلفه­هایی چون: فرآیندهای سازمانی، فناوری­ها، امتیازات انحصاری، مهارت کارکنان و اطّلاعات مشتریان و تأمین­کنندگان و ذی­ نفعان سازمانی قرار دارد (استوارت، 1997).
  • سرمایه فکری منابع پنهان (نامشهود) سازمان است که به طور کامل در گزارش­های حسابداری سنتی نشان داده نمی­شود. نه سرمایه انسانی و نه سایر اجزای تشکیل دهنده سرمایه فکری در سیستم حسابداری سنتی قابل رؤیت نیستند (پابلوس، 2002).
  • سرمایه فکری گروهی از دارایی­های دانشی است که به یک سازمان وابسته هستند و با افزودن بر ارزش سازمان از طریق تعیین ذی نفعان کلیدی، به طور چشم­گیری در بهبود موقعیت رقابتی سازمان مشارکت می­کنند (مار و استارویز، 2004).
  • سرمایه فکری یک سرمایه خلق شدنی است که کارکنان آن را از طریق شایستگی­ها، نگرش­ها و مهارت­های فکری و تجربه خلق می­کنند (روس و روس[2]، 1997).

وجه مشترک تمام این تعاریف معرفی سرمایه فکری به عنوان دانش، مهارت و توانایی می­باشد که می­تواند منجر به ایجاد ثروت یا خروجی­های با ارزش برای شرکت شود. بنابراین سرمایه فکری به عنوان منابع فکری، دانش، اطّلاعات و دارایی­های فکری در نظر گرفته می­شود که منجر به خلق ارزش و سودآوری برای شرکت می­شود.

2-4- ویژگی­های سرمایه فکری

با وجود شباهت سرمایه فکری با دارایی­های مشهود، در توانایی بالقوه برای ایجاد جریان­های نقدی آتی، اما ویژگی­هایی که سرمایه فکری را از سایر دارایی­ها متمایز می­کنند عبارت­اند از (تالوکدار، 2008):

  • دارایی­های فکری، دارایی­های غیررقابتی هستند. برخلاف دارایی­های فیزیکی که فقط می­توانند برای انجام یک کار به خصوص در یک زمان خاص مورد استفاده قرار بگیرند، دارایی­های فکری را می­توان به طور هم ­زمان برای چند امر خاص بکار گرفت. این توانایی یکی از مهم­ترین معیارهای برتری دارایی­های فکری بر دارایی­های فیزیکی است.
  • سرمایه انسانی و سرمایه رابطه­ای، قابلیت تبدیل شدن به مالکیت شخصی ندارند، بلکه باید بین کارکنان و مشتریان و تأمین­کنندگان مشترک باشند؛ بنابراین، رشد این نوع از دارایی­ها نیاز به مراقبت و توجه جدی دارد.

2-5- اجزای سرمایه فکری

همان طور که در تعاریف یاد شده مشخص است، سرمایه فکری دارای اجزایی است و لذا برای شناخت این مفهوم لازم است به اجزای تشکیل دهنده آن توجه شود.

به طور کلی می­توان سرمایه فکری را هر گونه خلق ارزشی که به وسیله هوش و ذهن انسان صورت می­گیرد، تعریف کرد. به دلیل گسترده بودن مفهوم از دیدگاه­های مختلفی به صورت­های متفاوتی دسته­بندی شده است که به برخی از آن­ها در زیر اشاره می­گردد. سویبی[3] اولین فردی بود که در سال 1997 سرمایه فکری را به سه حوزه گسترده زیر تقسیم­بندی نمود:

  • سرمایه انسانی[4] – در حوزه شایستگی فردی
  • سرمایه ساختاری[5] – در حوزه ساختار داخلی
  • سرمایه ارتباطی[6] – در حوزه ساختار خارجی

پایان نامه تعیین سرمایه فکری بر بازده دارایی¬های شرکت¬های تولیدی در بورس

مبانی نظری

قرن بیست و یکم قرن اقتصاد دانش­محور[1] است که در آن دانش یا سرمایه فکری به عنوان یک عامل تولید ثروت در مقایسه با سایر دارایی­های مشهود ارجحیت بیشتری پیدا می­کند. در کسب و کارها و اقتصاد قرن بیست و یک، سرمایه­گذاری روی اطّلاعات، فناوری اطّلاعات، تجارت الکترونیک، نرم افزارها، نام­های تجاری، تحقیقات و نوآوری­ها که همگی جزئی از دارایی­های نامشهود، سرمایه فکری و دانشی هستند صورت می­پذیرد (سیتاماران و همکاران، 2002).

مفهوم سرمایه فکری از دهه هشتاد و نود قرن بیستم، توجه نظریه پردازان و پژوهشگران را به خود جلب نمود. در واقع دهه نود را می­توان سرآغاز توجه جدی سازمان­ها به مفاهیم مرتبط با سرمایه فکری دانست. به طوری که امروزه مدیران شرکت­های موفق به این نتیجه رسیده­اند که سرمایه فکری یکی از محرک­های مهم ارزش برای شرکت می­باشد که می­تواند منجر به عملکرد مطلوب گردد.

در مورد مفهوم سرمایه فکری تعاریف زیادی توسط نظریه پردازان و پژوهشگران ارائه شده است (چونگ، 2008). به عنوان مثال ادوینسون و مالون سرمایه فکری را به عنوان دانشی که می­تواند به ارزش تبدیل شود؛ تعریف می­کنند. آن­ها هم­چنین سرمایه فکری را تفاوت بین ارزش دفتری و بازار شرکت­ها می­دانند (ادوینسون و مالون، 1997). استوارت می­گوید منابع فکری مانند دانش، اطّلاعات و تجربه ابزارهایی برای خلق ثروت هستند و سرمایه فکری را به عنوان ثروت جدید سازمان­ها معرفی می­کند (استوارت، 1997).

تعاریف زیادی که از سرمایه فکری شده ناشی از ویژگی­های ذاتی آن است. دارایی­های ذاتی یک شرکت ذاتاً نامشهودند. بنابراین فاقد یک شکل مشخص و یا ارزش دقیقی هستند. به آن­ها دارایی­های پنهان[2] می­گویند چرا که به راحتی نمی­توان آن­ها را در صورت­های مالی و به صورت کمّی اندازه­گیری کرد (ادوینسون، 1997).

در کنار تعاریف مختلف صورت گرفته از سرمایه فکری، متخصصان در این زمینه به طبقه­بندی اجزاء تشکیل دهنده آن نیز پرداخته­اند و طبقه­بندی­های زیادی از اجزاء سرمایه فکری ارائه شده است (چونگ، 2008)؛ که در این میان سه جزء سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه رابطه­ای توسط شمار زیادی از صاحب نظران به عنوان اجزاء اصلی سرمایه فکری معرفی شده است که در ادامه فصل هر یک از این اجزاء به صورت کامل تشریح می­شود.

2-2- سازمان دانش بنیان و دارایی­های فکری

سازمان دانش بنیان مفهوم نسبتاً جدیدی است که با ظهور اقتصاد دانش بنیان شکل گرفت. ورود به اقتصاد دانشی، جهت­گیری­های بسیاری از سازمان­های صنعت بنیان را به تمرکز بر محصولات و خدمات مبتنی بر دانش تغییر داده است. بسیاری دریافتند که منشأ دارایی و سرمایه اصلی، اطّلاعات و منابع دانشی سازمان است. دانش، نقش برجسته­ای را در فعالیت­های افراد و سازمان­ها ایفا می­کند و دارایی­های فکری به تدریج جایگزین دارایی­های ملموس در کسب و کار می­گردند.

به عبارت دیگر، در سازمان­های دانش بنیان، دانش به عنوان ارزشمندترین سرمایه سازمانی است و تسلط بر دانش سازمانی از طریق قابل مدیریت ساختن آن و در نتیجه، توسعه و بهبود آگاهانه و هدفمند دانش سازمانی بسیار با اهمیت می­باشد. می­توان سازمان دانش بنیان را از طریق ویژگی­های زیر شناخت:

  • ارزشمندترین دارایی این سازمان­ها، سرمایه فکری می­باشد و دارایی­های فیزیکی مانند ماشین­آلات از اهمیت کمتری برخوردار هستند (ادوینسون و مالون، 1997).
  • جمع­آوری و به کاربردن دانش و اطّلاعات جدید برای موفقیت سازمان دانش بنیان ضروری می­باشد.
  • آن­ها منعطف و انطباق­پذیر بوده و سطوح سلسله مراتب سازمانی کمی دارند (مالون، 1997).
  • آن­ها با برقراری روابط نزدیک با مشتریان، عرضه­کنندگان و شرکای راهبردی خود، کالاها و خدماتی تولید می­کنند که منطبق با نیاز مشتریان می­باشد (ادوینسون و مالون، 1997).
  • در سازمان­های دانش بنیان، جریان دانش مهم­تر از جریان مالی است: افراد ایجادکنندگان درآمد هستند، نه عاملان ایجاد هزینه.
  • روابط با مشتریان به صورت یک طرفه و بازار محور نمی­باشد، بلکه به صورت شراکتی می­باشد که در آن، راه­حل­ها به صورت دو طرفه تعیین می­شوند.
  • تعادل قدرت تغییر کرده است، زیرا کارکنان دانشی در زمینه­های فنی بیشتر از مدیران خود آگاهی دارند و به مشتریان نزدیک­تر می­باشند.
  • عامل اصلی تولید یعنی خلاقیت کارکنان، در آشوب (هرج و مرج) رشد می­کند.
  • کنترل جریان اطّلاعات به عنوان ابزار اصلی قدرت در سازمان می­باشد.